Deskresearch: marktonderzoek op basis van bestaande bronnen

Welke vragen dit onderzoek beantwoordt

• Hoe groot is de Nederlandse markt en hoe heeft die zich de afgelopen tien jaar ontwikkeld?
• Hoeveel bedrijven zijn actief onder een SBI-code, verdeeld naar grootte en regio?
• Wat publiceren concurrenten over omzet en groei in jaarrekeningen en persberichten?
• Welke wet- en regelgeving komt eraan die vraag of aanbod verandert?
• Hoe scoort Nederland op een indicator naast Duitsland, België of het EU-gemiddelde?
• Welke cijfers zijn betrouwbaar genoeg voor een businesscase, en waar zitten de gaten?
• Welke hypotheses moet een enquête of interviewronde daarna nog toetsen?

Wanneer heb je het nodig

Deskresearch is meestal de eerste stap, en soms de enige die nodig is. Het werkt het best als je vraag over markten, sectoren of bevolkingsgroepen gaat, niet over individuele klanten. Vier aanleidingen komen vaak voor. Je schrijft een businesscase of investeringsvoorstel en hebt verdedigbare cijfers over markt en doelgroep nodig. Je overweegt een nieuwe afzetmarkt, zoals Vlaanderen, Duitsland of Oost-Europa, en wilt eerst weten of die groot genoeg is. Je bereidt een enquête of interviews voor en wilt de vragen scherp hebben voordat je in veldwerk investeert. Of je wilt een markt jaarlijks volgen met dezelfde reeksen, zodat je trends ziet in plaats van momentopnamen. Ook een concurrentieanalyse of een schatting van de marktomvang rust grotendeels op deskresearch.

De grenzen zijn even duidelijk. Bestaande bronnen vertellen je niet hoe jouw klanten over jouw merk denken. Houdingen, motieven en koopintenties staan zelden in een statistiek, en voor een nieuwe productcategorie bestaat vaak nog helemaal geen reeks. En officiële cijfers zijn regelmatig te grof: veel CBS-tabellen gaan niet dieper dan een SBI-niveau waarin jouw niche opgaat. Dan is deskresearch de opmaat naar primair onderzoek, geen vervanging ervan.

Voorbeeldinhoudsopgave

1. Managementsamenvatting
   de belangrijkste cijfers en wat ze betekenen voor je besluit
2. Afbakening
   marktdefinitie, SBI- en NACE-codes, geografie en periode
3. Bronnenoverzicht
   gebruikte bronnen, peildata en een kwaliteitsoordeel per bron
4. Marktomvang en ontwikkeling
   waarde en volume als historische reeks
5. Aanbodzijde
   aantal bedrijven, grootteklassen en regionale spreiding
6. Vraagzijde
   bevolking, huishoudens, bestedingen of zakelijke afnemers
7. Spelers in de markt
   profielen uit jaarrekeningen en openbare informatie
8. Regelgeving en beleid
   wat er verandert en wanneer
9. Internationale vergelijking
   Nederland naast buurlanden en het EU-gemiddelde
10. Datagaten en vervolgonderzoek
    wat bestaande bronnen niet beantwoorden

Methode en bronnen

Bronnenhiërarchie

We werken van hard naar zacht. Bovenaan staan officiële statistieken (CBS StatLine, Eurostat, World Bank) en registers (KvK Handelsregister, gedeponeerde jaarrekeningen). Daarna volgen publicaties van brancheorganisaties, toezichthouders en universiteiten. Bedrijfsinformatie en vakmedia gebruiken we vooral voor context. Het gaat om secundaire data: verzameld voor een ander doel, dus de definitie controleer je altijd.

Controle en triangulatie

Bij elk cijfer leggen we bron, peildatum, definitie en methode vast. Belangrijke getallen onderbouwen we met minstens twee onafhankelijke bronnen, en waar definities verschillen, zeggen we dat. Een voorbeeld uit de praktijk: het Nederlandse consumentenvertrouwen stond in oktober 2026 in de seizoensgecorrigeerde Eurostat-reeks op -19,0, terwijl CBS StatLine voor dezelfde maand -34 rapporteert. Beide kloppen, maar de reeksen zijn niet vergelijkbaar. Wie ze door elkaar gebruikt, trekt verkeerde conclusies.

Harmonisatie

We zetten reeksen om naar één eenheid, valuta en indeling, markeren trendbreuken en rekenen waar nodig per inwoner of per bedrijf. Pas dan kun je Nederland eerlijk naast andere landen zetten. Neem de eigen branche: volgens Eurostat telde de Nederlandse sector marktonderzoek en opinieonderzoek (NACE M73.2) in 2024 5.641 bedrijven, het hoogste aantal in de EU, met een omzet per werkzame persoon van 214,2 duizend euro tegen 136,0 duizend gemiddeld in de EU. Zulke verhoudingen zeggen pas iets als je weet hoe de sector is opgebouwd.

Wat je ontvangt

• Rapport (PDF) met bevindingen en bronvermelding bij elk cijfer
• Excel-bestand met alle reeksen, definities, peildata en bronlinks
• Bronnenregister met een kwaliteitsoordeel per bron
• Overzicht van datagaten met een voorstel voor eventueel veldwerk
• Online toelichting voor je team
• Optioneel: een jaarlijkse update met dezelfde reeksen

Zo verloopt het

1. Briefing en afbakening — 1–2 dagen: vraag, marktdefinitie en gewenste diepgang
2. Bronnenscan — 2–4 dagen
3. Data verzamelen en harmoniseren — 3–5 dagen
4. Analyse en triangulatie — 2–4 dagen
5. Rapportage — 2–3 dagen
6. Toelichting en vragen — 1 dag

Veelgemaakte fouten en hoe je ze voorkomt

• Het eerste cijfer uit een zoekmachine overnemen. Marktcijfers op websites zijn vaak oud of zonder bron overgenomen. Ga terug naar de oorspronkelijke publicatie.
• Reeksen met verschillende definities combineren. Een methodewijziging oogt al snel als groei of krimp. Controleer definities en trendbreuken.
• De peildatum weglaten. Een cijfer van vijf jaar geleden kan in een markt die hard beweegt misleidend zijn. Vermeld bij elk getal het jaar.
• Alleen bevestiging zoeken. Zoek ook actief naar tegenbewijs en noem tegenstrijdige bronnen.
• Deskresearch verwarren met een compleet beeld. Benoem wat ontbreekt als datagat, met een voorstel om het te vullen.

Voor wie het geschikt is

Bijgewerkt: 5 nov 2026