Steekproefcalculator voor enquêtes en marktonderzoek

Zo gebruik je het

1. Kies het betrouwbaarheidsniveau: 90%, 95% of 99%. In marktonderzoek is 95% de gangbare keuze.
2. Vul de gewenste foutmarge in, bijvoorbeeld 5 voor ±5 procentpunt.
3. Laat het verwachte percentage op 50% staan als je het niet weet; dat geeft de veiligste, grootste steekproef.
4. Vul de populatieomvang in als je doelgroep klein en bekend is, zoals 1.200 vaste klanten of 800 bedrijven in één branche.
5. Vul eventueel de verwachte respons in om het aantal benodigde uitnodigingen te zien.

Formule en logica

De calculator rekent eerst de steekproefgrootte voor een oneindig grote populatie uit:

• n₀ = z² · p(1 − p) / e²

Daarbij is z de z-waarde die bij het betrouwbaarheidsniveau hoort: 1,645 bij 90%, 1,96 bij 95% en 2,576 bij 99%. p is het verwachte aandeel als decimaal getal (0,5 bij 50%) en e de foutmarge als decimaal getal (0,05 bij ±5 procentpunt).

Vul je een populatieomvang N in, dan past de calculator de eindigepopulatiecorrectie toe:

• n = n₀ / (1 + (n₀ − 1) / N)

Het resultaat wordt naar boven afgerond. Vul je een verwacht responspercentage r in (als decimaal getal), dan berekent de calculator ook het aantal uitnodigingen:

• uitnodigingen = n / r

Voorbeeld: bij 95% betrouwbaarheid, p = 0,5 en e = 0,05 is n₀ = 1,96² · 0,25 / 0,0025 = 384,16, afgerond 385. Heeft je populatie 1.000 leden, dan is n ongeveer 278.

Zo lees je het resultaat

De uitkomst is het aantal volledige, bruikbare interviews dat je nodig hebt, dus na het verwijderen van onbruikbare antwoorden. Reken daarom wat ruimer.

Een paar vuistregels die uit de formule volgen:

Halveer je de foutmarge, dan heb je ongeveer vier keer zoveel respondenten nodig. De populatieomvang maakt pas echt verschil bij kleine doelgroepen: bij 10.000 mensen heb je ongeveer 370 interviews nodig, bij 500 ongeveer 218.

Let op subgroepen. Wil je resultaten per regio, leeftijdsgroep of klanttype vergelijken, dan geldt de foutmarge per subgroep, en die is bij 100 respondenten ongeveer ±10 procentpunt. De formule veronderstelt bovendien een aselecte steekproef; bij een online panel met quota is de uitkomst een benadering. Wil je weten hoe nauwkeurig een bestaand resultaat is, gebruik dan de foutmargecalculator. Uitleg over steekproefgrootte en betrouwbaarheidsniveau vind je in de begrippenlijst.